Затон поселогы китапханәсендә «Ак торналар» бәйрәме
«Торналар» җырыннан үтеп кергән юлларны һәркем белә, мөгаен. Әмма бу җырның тарихын бик азлар гына белә.
1965 елда Дагыстанның халык шагыйре Рәсүл Гамзатов Япониядә кунак була, анда ул Хиросиманың атом-төш бомбардировкасының 20 еллыгына багышланган матәм чараларында катнаша. Анда ул япон кызы Садако Сасакиның кулларына журналлар тоткан памятникәлен күрә.…
Шәһәргә атом бомбасын ташлагач, Садако нибары ике ел була. Аның гаиләсе фаҗига урыныннан берничә чакрым ераклыкта яшәгән һәм шуңа күрә зыян күрмәгән. Тик ун елдан соң атом-төш шартлавы кайтавазы аларның өендәге диварларга җитте. Радиация белән агуланган һава, су, җир бакчаның тормыш көчен тартып ала һәм ул нур авыруы – лейкемия белән авырый. Госпитальдә кыз, мең данә булганда, терелеп тә өлгерми, үлеп китә, дип, кәгазьдән журавликлар ясый. Әлегә кадәр төрле илләрдән килгән балалар Хиросимада Дөнья мемориалына тынычлык өчен меңләгән журавлик җибәрә.
Аның тарихын белгәч, Рәсүл Гамзатов тирән дулкынлану кичерә, аннары ул шигъри юлларга, ә соңыннан – җыр һәм тулы бер әдәби бәйрәмгә әверелә.
Шулай итеп, халык шагыйре инициативасы белән иң шигырь бәйрәмнәренең берсе – шигырь һәм сугышта һәлак булганнар турында хәтер көне буларак Ак торналар бәйрәме барлыкка килде. Башта ул бары тик Дагыстанда, аннары Россиядә билгеләп үтелде, ә 2009 елдан ЮНЕСКОның Халыкара бәйрәмнәре исемлегенә керә. Шигырь бәйрәме барлык сугыш кырларында ятып калган, сугыштан кайтмаган, үз җирен һәм илен саклаган кешеләрнең якты истәлегенә багышлана.
Бу истәлекле көн уңаеннан «Ак торналар көне» китап күргәзмәсе ,шулай ук кадет интернат-мәктәбе укучылары өчен әдәби бәйрәм әзерләнгән иде. Балаларга бәйрәмнең тарихы турында сөйләделәр, ни өчен нәкъ менә журавль әлеге шигъри бәйрәмнең символы булып тора. Барлык сугышларда һәлак булганнар истәлегенә гимн булган «Журавли» җырының сүзләрен искә төшерделәр. Соңыннан барлык катнашучылар һәлак булган геройларны бер минут тынлык белән искә алдылар. Балалар зур кызыксыну белән оригами техникасында кәгазь журавликлар ясау буенча мастер-класста катнаштылар.